АРХЕОЛОГИЈА · ДНК
Кристофер Паркер · 31 јули 2023 · Smithsonian Magazine
Нова студија за ДНК открива дека слугите на Мачу Пикчу потекнувале од целата пространа Инкиска Империја. Истражувачите го анализирале генетскиот материјал од 34 слуги погребани на ова перуанско наоѓалиште, како и од 34 скелети од инкиската престолнина Куско. Резултатите се објавени во списанието Science Advances на 26 јули.

„Населението во Мачу Пикчу било многу хетерогено, со индивидуи чие генетско потекло е поврзано со групи од региони низ целата Инкиска Империја.“ – Ричард Бергер, Универзитет Јеил

Според коавторот на студијата Ричард Бергер од Универзитетот Јеил, луѓето потекнувале од крајбрежјето, од планините и од Амазонија.
Додека инкиските кралеви го посетувале Мачу Пикчу само во сушната сезона, слугите го одржувале овој кралски имот од 15 век во текот на целата година. Водечката истражувачка Луси Салазар наведува дека околу една третина од анализираните индивидуи имале значително амазонско потекло. Генетската анализа покажува дека овие луѓе дошле од различни места низ илјадниците километри територија на империјата долж западниот брег на Јужна Америка.
Повеќето слуги не биле во роднински врски меѓу себе, што укажува дека пристигнале без своите семејства. Истражувачите идентификувале само еден пар роднини од прв степен, најверојатно мајка и ќерка. Според коавторката Роберта Дејвидсон, многу од нив веројатно биле одведени од освоените области и остатокот од животот го поминале служејќи на кралскиот имот.


И покрај нивниот статус на слуги, доказите од скелетите упатуваат на удобни услови за живот. Дејвидсон наведува дека остатоците не покажувале знаци на неухранетост, болести или повреди од војна, а многумина доживеале длабока старост. Оваа разновидност се чини единствена за Мачу Пикчу: човечките остатоци од прединкискиот период во регионот покажуваат значително помала генетска варијација. Тоа укажува дека токму основањето на Инкиската Империја ги довело луѓето од далеку до Мачу Пикчу.

Антропологот Кен-ичи Шинода, директор на Националниот музеј на природата и науката во Јапонија, потврди дека пониската генетска разновидност е карактеристична за не-елитните наоѓалишта околу Мачу Пикчу, што ги поддржува наодите на студијата за исклучителниот состав на населението на ова место.
Фотографиите се од корисникот; картата е изработена за оваа страница. Извор на текстот: Smithsonian Magazine, 31.07.2023, превод на македонски.

✈ ЛЕТОВИ ОД БАЛКАНОТ ДО КУСКО (CUZ)
Еднонасочни цени, со 2–3 преседувања (на пр. Истанбул или Мадрид → Лима → Куско). Од Куско до Мачу Пикчу: воз до Агуас Калиентес, па автобус.
100 € = 387,66 перуански соли (S/) · курс 1 € = 3,877 PEN, 7 окт. 2026
Најниски цени од Kiwi.com во фунти, претворени во евра; се менуваат секој ден. *Цена за обратниот правец, Куско → Софија.

- Белград (BEG): од ~€650
- Скопје (SKP): од ~€720
- Софија (SOF): од ~€610*
- Резервирај: Kiwi: Скопје → Куско Kiwi: Белград → Куско Google Flights Skyscanner LATAM (Лима → Куско) SKY Airline Peru JetSMART PeruRail (воз) Inca Rail (воз) Влезници за Мачу Пикчу
ПЕРУ НАКРАТКО
- Места за посета: 📍 Мачу Пикчу и Светата долина, 📍 Куско и Саксајуаман, 📍 Езерото Титикака и пловечките острови Урос, 📍 Линиите на Наска, 📍 Виникунка, „Виножитото планина“, 📍 Арекипа и кањонот Колка, 📍 Амазонија кај Икитос
- Фестивали: 📍 Инти Рајми, Куско (24 јуни), 📍 Којлур Рити, Аусангате (мај/јуни), 📍 Девица од Канделарија, Пуно (февруари), 📍 Господ на чудата, Лима (октомври), 📍 Корпус Кристи, Куско
- Храна: 📷 Севиче, 📷 Ломо салтадо, 📷 Аји де гајина, 📷 Кауса лимења, 📷 Антикучос, 📷 Куј (заморче), 📷 Писко сауер и чича морада
- Национален пијалок: 📷 Писко сауер – национален коктел од писко (ракија од грозје), лимета, шеќер и белка; се слави секоја прва сабота во февруари, 📷 Инка Кола – жолт газиран сок, „националниот пијалок“ меѓу безалкохолните
- Музика: ▶ Јма Сумак – легендарна пејачка со глас од 4 октави, ▶ Хуан Диего Флорес – оперски тенор, ▶ Сусана Бака – добитничка на Латински Греми, ▶ Grupo 5 – најпопуларна кумбија група
- Наградуван филм: ▶ „Исплашената дојка“ (La teta asustada, 2009), реж. Клаудија Љоса – Златна мечка во Берлин и номинација за Оскар
- Глумци: 👤 Магали Солиер – главната улога во „Исплашената дојка“, пее и на кечуа, 👤 Карлос Алкантара) – ѕвездата на „Asu Mare“, еден од најгледаните перуански филмови



