Среде сивата пустина во Невада, од нигде се издига шарена купа, висока колку човек, од која непрестајно прска врела вода. Нејзините страни се црвени, зелени, жолти и портокалови, а околу неа се шират тераси и мали базени. Ова е гејзерот Флај, едно од најчудните места во Америка, и едно од ретките природни чуда што ги создал, сосема случајно, човекот.
Гејзер направен од човекот
Гејзерот лежи на ранчот Флај, на работ на пустината Блек Рок, во северозападна Невада, околу 30 минути возење од малото градче Герлак. Областа е геотермална: длабоко под земјата има врела вода, која на неколку места сама излегува на површина.
Според историјата, уште пионерите што патувале на запад по патот Аплгејт-Ласен копале бунар и наишле на вода врела околу 90 степени, премногу топла за наводнување, па го напуштиле. Во 1960-тите години енергетска компанија дупчела бунар во потрага по геотермална енергија. Водата била топла, но не доволно за струја, па бунарот бил затворен, но не добро.
Како расте
Под притисок, врелата вода си нашла пат низ бунарот и почнала да излегува на површината неколку стотини метри подалеку. Таа е богата со растворени минерали, пред сè калциум карбонат. Кога водата прска и се лади, минералите се таложат, па гејзерот секоја година станува малку повисок. Денес купата е висока околу 1,5 метри, а заедно со хумката под неа, повеќе од 3 метри.
Прекрасните бои не доаѓаат од минералите, туку од термофилни алги и бактерии, организми што живеат во врела вода. Различни видови живеат на различни температури, па секоја боја означува друг топлински појас: најблиску до млазот е најтопло, а надвор, каде водата се лади, бојата се менува.
Ранчот Флај и Бернинг Мен
Долго време ранчот бил приватен и затворен за јавноста, па гејзерот бил познат главно од фотографиите. Во 2016 година земјиштето го купи непрофитната организација Burning Man Project, која го организира прочуениот фестивал Бернинг Мен во соседната пустина Блек Рок.
Денес ранчот е заштитен природен простор, а гејзерот може да се посети само на организирани пешачки тури, кои ги води организацијата Friends of Black Rock-High Rock. Турите поминуваат и низ мочуриштата на ранчот, покрај уметнички дела од Бернинг Мен, и покрај уште два гејзери.
Пустината Блек Рок
Пустината Блек Рок е огромна сува рамнина, дно на древното езеро Лахонтан од ледената доба. Таа е толку рамна што тука е поставен светскиот рекорд во брзина со автомобил, над 1.200 км/ч. Секој август, за една недела, тука никнува привремен град од речиси 80.000 луѓе на фестивалот Бернинг Мен.
Практични совети
Резервирајте однапред. Турите се ретки и местата се ограничени. Без тура, гејзерот може да се види само од далеку, од патот.
Подгответе се за пустината. Областа е многу оддалечена. Наполнете резервоар, носете вода, храна, капа и крема за сонце. Мобилниот сигнал е слаб.
Не газете. Минералните тераси и бактериите се крехки, а водата е врела. Одете само по патеките.
Случајна убавина
Гејзерот Флај е доказ дека и грешките понекогаш создаваат чуда. Еден лошо затворен бунар, малку минерали и многу трпеливост на природата создале скулптура што ниту еден уметник не би можел да ја замисли.
Практично
- Главен град: Вашингтон (на Невада: Карсон Сити)
- Валута: Американски долар ($, USD) 100 € ≈ 112 $ (курс 1 € = 1,118 $, ЕЦБ, 7 октомври 2026)
- Јазик: англиски
- Временска разлика: 9 часа помалку од Македонија
- Сопственост: Burning Man Project, од 2016
🇺🇸 Флај накратко
Шарен гејзер на ранчот Флај, во пустината Блек Рок во Невада, создаден од лошо затворен бунар.
- 🏨 Сместување: Во Герлак: Брунос Мотел (единствен мотел); Во Рино: Силвер Легаси (казино-хотел), Елдорадо Рино (центар), Гранд Сиера (голем ризорт)
- 🍴 Ресторани: Герлак: Брунос Кантри Клаб (равиоли, легендарни); Рино: Ремзис Кичен (Гордон Ремзи), Вајлд Ривер Грил (на реката), Брикс (стекови)
- 📍 Места за посета: Пустината Блек Рок, Езерото Пирамид, Рино, Езерото Тахо, Вирџинија Сити
- 🍽 Храна: Баскиско пикантно јагнешко (наследство на баскиските овчари), бургер, стек
- 🎉 Фестивали: Бернинг Мен во пустината Блек Рок (крај на август)
Рестораните и хотелите водат до Google Maps, а останатите врски до Википедија.
✈ Како да стигнете од Балканот до гејзерот Флај
Нема директни летови од Балканот. Најблискиот аеродром е Рино (RNO), на околу 2 часа возење од гејзерот. Од Балканот се патува околу 18–22 часа, со две преседанија.
🔎 Споредете цени: Google Flights · Skyscanner · Kayak
- 1. Преку Европа до Рино Од Скопје или Софија до Франкфурт, Лондон или Амстердам, па преку американски град до Рино (RNO). United · Delta · Lufthansa
- 2. Преку Сан Франциско најлесно Директен лет од Европа до Сан Франциско, па изнајмен автомобил (≈4 часа до Рино) или домашен лет. Lufthansa · Turkish
- 3. Рино – Герлак Изнајмен автомобил на север по патот 447, околу 175 км (≈2 часа). Последната бензинска е во Герлак. Travel Nevada
- 4. Тура до гејзерот Само со водена тура на ранчот Флај, во одредени саботи напролет, лете и наесен. Возрасни 52 $, деца 26,50 $. Friends of Black Rock High Rock · Travel Nevada
Граѓаните на Македонија и Србија треба американска туристичка виза (B-2); граѓаните на ЕУ аплицираат за ESTA. Летовите и цените се менуваат.
