Изразот „тивко откажување“ (quiet quitting) звучи како нешто ново, но опишува чувство што многу жени го носат со години. Тоа не значи дека некој ја напушта работата, туку дека престанува да прави сè она што не е во описот на работното место, а одамна се подразбира. Новата генерација жени тоа го прави свесно, и сè појасно станува дека станува збор за тивок протест, а не за мрзеливост.
Невидливата работа
Кој останува подолго кога треба да се заврши нешто итно? Кој ги организира роденденските прослави, новогодишната забава и тимските излети? Кој ги нарачува ручеците, ги резервира салите, ги усогласува календарите и ги смирува конфликтите во тимот? Најчесто, жените. Истото често се повторува и дома, каде тие се грижат за „атмосферата“ преку илјадници мали гестови што никој не ги брои.
Оваа работа не е платена, ретко е забележана и речиси никогаш не се зема предвид при унапредувањата. Кога жената ќе каже „доста“, тоа не значи дека престанала да се грижи. Значи дека својата енергија ја насочува таму каде што е ценета и наградена.
Како се покажува незадоволството
Незадоволството на работа ретко избувнува одеднаш. Почнува со замор, раздразливост, губење на мотивацијата и чувство дека ништо не е доволно. Од таа точка постојат два пата: болест или промена.
Постарата генерација жени најчесто ја избираше сигурноста и трпеше, за да не ја изгуби работата. Помладите повеќе им веруваат на сопствените способности и на заедниците што ги поддржуваат. Тие не чекаат некој да ги забележи. Поставуваат граници, бараат нови можности или почнуваат нешто свое.
Економскиот и општествениот ефект
Промената се гледа и во бројките. Пред 2000 година речиси да немало податоци за бизниси што ги водат жени. Околу 2010 година тие биле приближно четвртина од новите бизниси, десет години подоцна околу 30 отсто, а најновите истражувања зборуваат за речиси 35 отсто.
Напредокот на жените во раководните позиции е бавен, но постојан. Го движат секое „не“ на неплатената дополнителна работа, политиките што им одат во прилог на семејствата и секоја жена што ќе отвори сопствена фирма.
Порака за работодавачите
Тивкото откажување е предупредување. Ако работните средини не се прилагодат, жените ќе заминат, ќе бараат промена или ќе протестираат погласно. Компаниите што ќе ја признаат невидливата работа, ќе ја поддржат рамнотежата меѓу работата и приватниот живот и ќе ги вградат овие промени во своите политики, ќе бидат подобро подготвени за иднината.
Тивкото откажување всушност е најгласниот бунт: жените престануваат да ја даваат својата енергија бесплатно и почнуваат да ја вложуваат таму каде што е ценета.
Статијата е напишана според идеите од текстот на Даница Ристиќ, 8 март 2026, Elle.rs.
