Насмевката е првото нешто што луѓето го забележуваат кај нас. Не е чудно што на полиците во продавниците речиси секоја втора паста ветува „поблески“ и „до три нијанси побели“ заби. Но, што од тоа е вистина, а што само добар маркетинг? После 40, кога забите природно потемнуваат, а непцата стануваат почувствителни, изборот на вистинската паста е поважен од кога било.

Зошто забите потемнуваат со годините?
Со годините забите природно ја менуваат бојата. Причините се две:
- Надворешни дамки. Кафето, чајот, црвеното вино, цигарите и некои зачини оставаат пигменти на површината на емајлот.
- Внатрешни промени. Емајлот со годините се истенчува, па повеќе се гледа дентинот под него, кој е природно жолтеникав. Затоа забите после 40 изгледаат потемни, дури и кога се добро чистени.
Ова е важно да се знае, бидејќи пастите за белење можат да влијаат само на првата причина.
Што всушност прават пастите „за белење“?
Пастите за белење главно ги отстрануваат површинските дамки. Тие не ја менуваат природната боја на забот и не го белат како професионалното белење кај стоматолог.
Повеќето од нив содржат поабразивни честички што ги „полираат“ дамките. Затоа по неколку недели забите може да изгледаат посветли, но само до нивната природна нијанса.
Ниту една паста не може да направи забите побели од нивната природна боја. Тоа може само професионално белење.
Внимание: абразивноста може да штети
Ова е особено важно после 40. Ако имате повлечени непца, истенчен емајл или чувствителни заби, многу абразивните пасти, особено во комбинација со силно четкање, може дополнително да го истрошат емајлот и изложените корени на забите. Резултатот е уште поголема чувствителност, а понекогаш и потемни заби, бидејќи повеќе се гледа дентинот.
Знаци дека пастата или четкањето ви штетат
- Забите ви се почувствителни на ладно, топло или слатко.
- Непцата ви се повлекуваат и забите изгледаат „подолги“.
- Близу до непцата се појавуваат мали вдлабнатини на забите.
- Чувствувате печење или црвенило во устата по миење.

Што навистина е важно во пастата?
Флуорот е на прво место. Тој е најважната состојка за заштита од кариес и за зацврстување на емајлот. Проверете на пакувањето дали пастата содржи флуор, обично во концентрација од околу 1.450 ppm за возрасни.
Состојките според вашите потреби.
- За чувствителни заби: пасти со калиум нитрат, калај флуорид или аргинин.
- За непца што крварат и наслаги: пасти со калај флуорид или цинк.
- За посилен емајл после 40: пасти означени за „заштита на емајлот“ или со хидроксиапатит.
Свежината не значи чистота. Силното пецкање и чувството на ментол се само сензација. Тие не значат дека пастата подобро чисти или штити.
„Природни“ пасти: дали се подобри?
Зборот „природно“ не значи автоматски побезбедно или поефикасно.
- Сода бикарбона може да помогне во отстранувањето површински дамки и неутрализирањето на киселините, но не треба да се користи сама и често.
- Активниот јаглен е многу популарен, но нема доволно докази за неговата ефикасност и безбедност. Може да биде абразивен, а често и не содржи флуор.
- Пастите без флуор не ја даваат главната заштита од кариес.
А што е со SLS?
Натриум лаурил сулфатот (SLS) е состојка што создава пена. Кај некои луѓе може да ја надразни слузокожата или да предизвика ранички во устата. Ако имате такви проблеми, обидете се со паста без SLS. Но, сам по себе не ја прави пастата штетна за забите.
Совети за побела и поздрава насмевка после 40
- Мијте ги забите двапати дневно по две минути, со мека четка и нежни кружни движења, без силно притискање.
- Користете конец или интердентални четкички еднаш дневно. После 40, просторите меѓу забите и долж непцата се најчеста причина за проблеми.
- По кафе, чај или вино, исплакнете ја устата со вода. Не мијте ги забите веднаш по кисела храна или пијалак, почекајте околу 30 минути.
- Пијте кафе и чај без задржување во устата, а ако можете, со сламка за ладни пијалаци.
- Јадете хрскава храна: јаболка, морков и целер природно помагаат во чистењето.
- Откажете ги цигарите, тие се најголемиот непријател на белите заби и здравите непца.
- Професионално чистење кај стоматолог еднаш до двапати годишно го отстранува каменецот и дамките што пастата не може.
Професионално белење: кога и како?
Ако сакате видливо побели заби, разговарајте со стоматолог за професионално белење. Тој ќе провери дали забите и непцата се здрави, дали имате пломби или коронки (тие не се белат) и кој метод е најсоодветен и безбеден за вас. Самостојното белење со производи од интернет без совет од стоматолог може да ги оштети непцата и емајлот.
Кога пастата не е доволна?
Ниту една паста не може да го замени стоматологот. Јавете се на преглед ако имате:
- долготрајна чувствителност на забите
- непца што крварат или се отечени
- болка во забот или вилицата
- лош здив што не поминува
- промени во бојата или формата на некој заб
Наместо заклучок
Најдобрата паста за заби не е онаа со најгласните ветувања, туку онаа што ја користите правилно двапати дневно и што одговара на вашите заби, непца и навики. После 40, белата насмевка не е само прашање на изглед, туку и на здравје. Нежно четкање, флуор, конец и редовни прегледи се тајната на насмевката што блеска со години.
Текстот е информативен и не ја заменува консултацијата со стоматолог.



