Самураите ги замислуваме како храбри воини со мечеви, но нивната најголема сила не била само во оружјето, туку во умот. Јапонските воини со векови практикувале дисциплина, смиреност и присутност, вештини што им помагале да останат бистри и во најтешките моменти. Денес не мора да одиме во битка, но секојдневниот стрес, грижите за семејството, работата и промените после 40 понекогаш се чувствуваат како вистинска битка. Затоа мудроста на самураите може да ни биде многу корисна.
Зошто ни треба мирен ум после 40?
Четириесеттите и педесеттите се години на многу обврски и промени. Се грижиме за децата и за остарените родители, ја градиме или ја менуваме кариерата, телото се менува, а хормоните влијаат на расположението и сонот. Умот често работи без пауза: листи со обврски, грижи, планови и сеќавања.
Мирниот ум не значи живот без проблеми, туку способност да ги дочекаме смирено, бистро и без да нè преплават.
Чекор 1: Здивот како сидро
Самураите и мајсторите на борилечките вештини посветувале големо внимание на дишењето. Мирното, длабоко дишење го смирува нервниот систем, го забавува срцето и го враќа умот во сегашноста.
Вежба: дишење 4–4–6
- Седнете удобно, со исправен грб.
- Вдишете низ носот бројејќи до 4.
- Задржете го здивот бројејќи до 4.
- Издишете полека низ устата бројејќи до 6.
- Повторете 5–10 пати.
Правете ја оваа вежба наутро, пред спиење или секогаш кога ќе почувствувате напнатост. Подолгото издишување е клучот за смирување.
Чекор 2: Присутност во сегашниот момент
Една од главните идеи на зен-будизмот, кој силно влијаел на самураите, е целосната присутност во она што го правиме. Кога пиеме чај, пиеме чај. Кога одиме, одиме.
После 40 често живееме или во минатото, со жалење и сеќавања, или во иднината, со грижи и планови. Присутноста нè враќа во единственото време што навистина го имаме: сега.
Како да вежбате:
- Изберете една секојдневна активност, на пример утринското кафе, и правете ја полека, свесно, без телефон.
- Додека одите, обрнете внимание на чекорите, звуците и мирисите околу вас.
- Кога ќе забележите дека мислите ви одлутале, нежно вратете се во моментот, без да се критикувате.
Чекор 3: Дисциплина и едноставни ритуали
Самураите живееле според јасни правила и секојдневни ритуали. Редот и рутината му даваат на умот чувство на сигурност и мир.
- Станувајте и легнувајте во приближно исто време.
- Почнете го денот со мал ритуал: чаша вода, истегнување, неколку минути тишина.
- Средете еден мал простор секој ден. Подреден дом носи подреден ум.
- Завршете го денот со ритуал на смирување: топол чај, книга, запишување на три работи за кои сте благодарни.
Дисциплината не значи строгост кон себе, туку грижа за себе преку постојаност.
Чекор 4: Прифаќање на она што не можеме да го промениме
Самураите знаеле дека животот е минлив и непредвидлив. Прифаќањето на тоа им давало храброст и спокојство.
После 40 сè почесто се соочуваме со работи што не можеме да ги контролираме: стареењето, болестите, одлуките на возрасните деца, загубите. Борбата со неизбежното троши огромна енергија.
Прашајте се:
- Дали ова е во моја контрола?
- Ако е, што можам да направам?
- Ако не е, како можам да го прифатам и да ја насочам енергијата кон она што можам?
Прифаќањето не е предавање, туку мудрост да ги избереме своите битки.
Чекор 5: Движење со внимание
Борилечките вештини на самураите го поврзувале телото и умот. Движењето со внимание го смирува умот повеќе отколку што мислиме.
- Јога и таи чи: бавни, свесни движења, совршени после 40.
- Прошетка во природа: Јапонците имаат израз „шинрин-јоку“, „капење во шума“, за свесно поминување време меѓу дрвјата.
- Истегнување со дишење: неколку минути наутро или навечер.
- Градинарство: работата со земја и растенија е вистинска медитација.
Бонус: Тишината како подарок
Во светот полн со известувања, вести и бучава, тишината е вистински луксуз. Одвојте барем 10 минути дневно без телефон, телевизор и разговор. Само вие и вашите мисли, или уште подобро, без мисли.
Што добивате со мирен ум?
- подобар сон
- помалку напнатост и главоболки
- подобро расположение и помалку раздразливост
- поголема концентрација и меморија
- помирни односи со другите
- повеќе енергија за она што ве радува
Кога е потребна стручна помош?
Ако анксиозноста, тагата или несоницата траат подолго и ви го нарушуваат секојдневието, разговарајте со вашиот лекар, психолог или психотерапевт. Техниките за смирување се одлична поддршка, но не ја заменуваат стручната помош кога таа е потребна.
Наместо заклучок
Самураите знаеле дека најголемата битка се води внатре во нас. Не мора да станеме воини за да го научиме тоа што тие го знаеле: мирно дишење, присутност, едноставни ритуали, прифаќање и движење со внимание. Пет мали чекори што, практикувани секој ден, можат да ни донесат нешто многу вредно после 40: мирен ум и срце што знае да ужива во моментот.
