„Па тоа е само куче.“ „Земи си нова мачка.“ „Не е како да ти умрел човек.“ Ако сте изгубиле домашен миленик, веројатно сте слушнале некоја од овие реченици. Тие често се изговараат без лоша намера, но болат. Затоа што за многумина од нас миленикот не е „само животно“, туку член на семејството, сопатник низ годините и извор на безусловна љубов. А загубата на член на семејството боли, без разлика дали има две или четири нозе.
Зошто болката е толку силна?
Домашниот миленик е дел од секој наш ден. Нè дочекува кога ќе се вратиме дома, нè буди наутро, лежи покрај нас кога сме болни или тажни. Со него немаме недоразбирања, ниту лоши денови. Неговата љубов е едноставна и безусловна.
Кога го губиме, не губиме само животно, туку и:
- секојдневна рутина: прошетките, хранењето, игрите
- друштво во тивките часови
- извор на утеха и сигурност
- дел од животната приказна: многу миленици биле со нас низ важни периоди
Зошто после 40 загубата може да боли уште повеќе?
За многу жени после 40, миленикот бил со нас низ големи животни промени. Можеби дошол кога децата биле мали, а сега децата заминале од дома и тој останал нашето најблиско друштво. Можеби бил покрај нас низ развод, болест, загуба на родител или осаменоста. Често миленикот бил „последниот дел“ од едно поглавје на семејниот живот.
Покрај тоа, после 40 веќе сме доживеале и други загуби, па новата болка може да ги разбуди и старите тагувања.
Тагата што ја премолчуваме
Психолозите зборуваат за таканаречена „непризната тага“: болка што околината не ја смета за доволно важна. Од нас се очекува брзо да се вратиме на работа, да не плачеме пред другите и да не зборуваме премногу за тоа. Поради тоа многумина тагуваат тивко и сами, со чувство на срам.
Вашата тага е реална. Не мора никому да докажувате колку ви значел вашиот миленик.
Нормални реакции на загубата
Тагата за миленик може да личи на секоја друга тага:
- тага, плачење, чувство на празнина
- вина: „Дали можев нешто повеќе да направам?“
- лутина, кон себе, кон ветеринарот, кон судбината
- тешкотии со спиењето и апетитот
- навика да го „барате“ или да слушате неговите чекори
- повлекување од другите
Особено тешко е ако сте морале да донесете одлука за еутаназија. Чувството на вина е многу често, иако таа одлука најчесто е последен чин на љубов, за миленикот да не страда.
Како да си помогнете?
1. Дозволете си да тагувате. Не ја потиснувајте болката. Плачете, зборувајте, бидете тажни колку што ви треба.
2. Зборувајте со луѓе што разбираат. Пријатели што имаат миленици, семејството или онлајн групи за поддршка за луѓе што изгубиле миленик.
3. Создадете ритуал за збогување. Закопување на посебно место, засадено дрво или цвеќе, запалена свеќа, мала церемонија со семејството.
4. Зачувајте ги спомените. Направете албум со фотографии, рамка со неговата огрлица, кутија со омилената играчка или напишете писмо до него.
5. Грижете се за својата рутина. Загубата ја нарушува дневната рутина. Обидете се да ги задржите прошетките, сега сами или со пријателка, и редовните оброци.
6. Бидете нежни кон себе за вината. Се трудевте најдобро што можевте со знаењето што го имавте.
Што да кажете на некој што изгубил миленик
- „Жал ми е за загубата, знам колку ти значеше.“
- „Се сеќавам како те дочекуваше на вратата.“
- „Тука сум ако сакаш да зборуваш за него.“
- Наместо „земи нов“, едноставно бидете присутни.
Децата и внуците
Ако во семејството има деца, зборувајте искрено и едноставно. Избегнувајте изрази како „заспа“, бидејќи може да предизвикаат страв од спиење. Дозволете им да тагуваат, да цртаат, да напишат писмо или да учествуваат во збогувањето.
Дали и кога нов миленик?
Нема правило. Некои луѓе брзо земаат нов миленик, другите им треба повеќе време, а некои повеќе не сакаат. Новиот миленик не е замена, туку нова приказна. Подобро е да се донесе одлука кога ќе бидете подготвени, а не за да ја „избришете“ тагата.
Кога да побарате помош?
Ако тагата трае многу долго, ако ве спречува да функционирате, ако чувствувате безнадежност или длабока депресија, разговарајте со лекар или психолог. Тагата за миленик заслужува исто толку внимание како и секоја друга загуба.
Наместо заклучок
Љубовта кон миленикот е една од најчистите љубови што ги познаваме. Затоа и загубата боли толку многу. Немојте да ја премолчувате својата тага, ниту да се срамите од солзите. Вашиот миленик бил дел од вашето семејство, а спомените за неговата верност и радост засекогаш ќе останат во вашето срце.
