Три часот наутро. Сите спијат, а вие сте будни, загреани, со срце што чука побрзо и со мисли што не застануваат. Наутро сте уморни, преку ден раздразливи, а менструацијата доаѓа кога сака. Ако ова ви звучи познато, а сте во четириесеттите, можеби телото ви праќа „пораки“ дека сте влегле во перименопауза. Многу жени не знаат дека оваа фаза постои, или мислат дека се „премлади“ за неа. А токму разбирањето е првиот чекор кон полесно минување низ неа.
Што е перименопауза?
Перименопаузата е преодниот период пред менопаузата. Менопаузата е последната менструација, а дијагнозата се поставува кога жената нема менструација цела година. Перименопаузата е патот до таму, и може да трае од неколку години до една деценија.
Најчесто почнува во четириесеттите, но кај некои жени и порано. Во овој период нивото на хормоните, особено естрогенот и прогестеронот, не паѓа рамномерно, туку скока и паѓа. Токму тие осцилации предизвикуваат многу од симптомите.
Пораките што ги праќа телото
Чести симптоми на перименопаузата
- Нередовни менструации: почести, поретки, пообилни или послаби
- Напади на топлина и ноќно потење
- Будење ноќе, особено рано наутро
- Промени во расположението, раздразливост, плачливост
- Анксиозност, која понекогаш се јавува први пат во животот
- Замор и недостиг на енергија
- „Магла“ во главата, тешкотии со концентрацијата и меморијата
- Главоболки и мигрени
- Болки во зглобовите и мускулите
- Зголемување на тежината, особено околу стомакот
- Вагинална сувост и помало либидо
- Почесто мокрење
- Сува кожа, проретчена коса
Не мора да ги имате сите. Секоја жена ја минува оваа фаза поинаку.
Зошто баш во три часот наутро?
Будењето среде ноќ е еден од најчестите и најисцрпувачките симптоми. Падот на прогестеронот, кој има смирувачко дејство, и нестабилниот естроген ја нарушуваат регулацијата на телесната температура и сонот. Тоа се надоврзува со стресот и мислите, кои ноќе изгледаат многу поголеми отколку преку ден.
Што може да помогне:
- свежа спална соба, околу 18 °C
- лесна памучна или ленена постелнина и облека
- чаша вода покрај креветот
- без алкохол и кафе попладне и навечер
- без екрани еден час пред спиење
- бавно дишење ако се разбудите: вдишете на 4, издишете на 6
- ако не заспиете за 20 минути, станете и правете нешто мирно на пригушено светло
Перименопаузата и емоциите
Многу жени во оваа фаза се чувствуваат „како да не се свои“. Нервозата, тагата или анксиозноста не значат дека полудувате или дека сте слаби. Хормоните директно влијаат на мозокот и расположението. Тоа се надоврзува со стресот на средните години: работа, деца тинејџери, остарени родители.
Не сте „преосетливи“. Вашето тело минува низ голема промена и заслужува разбирање, пред сè од вас самите.
Што можете да направите?
Движење: тренинг за сила 2–3 пати неделно го чува мускулите и коските, а пешачењето, пливањето и јогата го смируваат умот.
Исхрана: протеини во секој оброк, многу зеленчук, интегрални житарки, млечни производи или други извори на калциум, здрави маснотии. Помалку шеќер, алкохол и ултрапреработена храна.
Стрес: кратки паузи преку ден, дишење, прошетки во природа, време за себе.
Сон: редовен ритам, вечерен ритуал, мирна спална соба.
Разговор: со партнерот, пријателките, семејството. Кога ќе разберат што се случува, полесно ќе ве поддржат.
Евиденција: запишувајте ги менструациите и симптомите во тетратка или апликација. Тоа многу му помага на лекарот.
Кога да одите кај лекар?
Посетете гинеколог ако:
- менструациите се многу обилни или траат подолго
- имате крвавење меѓу менструациите или по односи
- симптомите сериозно ви го нарушуваат секојдневието
- чувствувате долготрајна тага, анксиозност или безнадежност
- имате прашања за терапија
Лекарот може да ви ги препорача соодветните анализи и да разговара со вас за можностите за лекување, вклучително и хормонска терапија, која за некои жени е безбеден и многу ефикасен избор, а за други не. Одлуката се носи заедно со лекарот.
Перименопаузата не е крај
Перименопаузата не е болест, ниту крај на женственоста, енергијата и убавината. Тоа е природна фаза, како пубертетот, само на другата страна. Многу жени велат дека по неа се чувствуваат помирно, посилно и послободно отколку кога било.
Наместо заклучок
Кога телото ви праќа „мејлови“ во три часот наутро, не ги игнорирајте и не се срамете од нив. Тоа е порака дека се менувате и дека ви треба повеќе грижа. Со разбирање, здрави навики, поддршка од блиските и разговор со лекар, перименопаузата може да биде период што ќе го поминете со повеќе мир и самодоверба.
Текстот е информативен и не ја заменува консултацијата со лекар.
