Кога ќе снема млеко, кој забележува? Кој знае кога детето има лекар, кога е родендатот на свекрвата, кога треба да се плати струјата и дека чорапите на помалиот се веќе мали? Кој мисли што ќе се јаде утре, дали има лекови за баба, кога треба да се промени постелнината и што ќе се купи за новогодишната приредба во школо? Во многу семејства одговорот е ист: таа. Ова невидливо планирање, паметење и организирање се вика „ментален товар“, а жените во четириесеттите го носат секој ден, често без никој да забележи.
Што е ментален товар?
Менталниот товар е когнитивната и емоционалната работа што стои зад секојдневното функционирање на домот и семејството. Не станува збор само за самата работа, на пример перење, готвење или чистење, туку за:
- паметењето на сè што треба да се направи
- планирањето кога и како ќе се направи
- предвидувањето на потребите пред да се појават
- делегирањето и потсетувањето на другите
- проверката дали е сè направено
Често партнерот „помага“ кога ќе му се каже. Но, токму кажувањето, потсетувањето и надгледувањето се дел од товарот што останува на жената.
Зошто е најтежок во четириесеттите?
Во четириесеттите менталниот товар често достигнува врв:
- Децата се во школо или средно, со распореди, активности, домашни, пубертет и емоции.
- Остарените родители бараат сè повеќе грижа: лекари, лекови, пазар, посети.
- Работата е во полн замав, често со одговорни позиции.
- Домот бара одржување, поправки, планирање на финансии.
- Телото се менува со перименопаузата: послаб сон, помалку енергија, „магла“ во главата.
Сето ова се одвива истовремено, а жената често е таа што ги држи сите конци.
Како изгледа менталниот товар во еден ден?
Препознавате ли се?
- Наутро, додека правите кафе, во глава ја пишувате листата за пазар.
- На работа се сеќавате дека треба да закажете кај стоматолог за детето.
- На пауза нарачувате подарок за роденден на внуката.
- Попладне проверувате дали мајка ви ги пиела лековите.
- Навечер, додека другите гледаат телевизија, ја пакувате ужината за утре и проверувате дали е потпишан тестот.
- Пред спиење сè уште размислувате што сте заборавиле.
Цената на невидливиот товар
Менталниот товар не се гледа, но се чувствува:
- постојан замор што не поминува со спиење
- раздразливост и чувство дека никој не ве разбира
- несоница поради мисли што не застануваат
- заборавање и чувство дека „ќе експлодира главата“
- чувство на вина кога ќе се одморите
- тензија во односот со партнерот
- изгорување и губење радост
Не сте „нервозна“ и „преосетлива“. Носите многу повеќе отколку што другите гледаат.
Зошто жените најчесто го носат?
- Воспитување: многу од нас растеле со модел каде што мајката сè организира, а таткото „помага“.
- Очекувања на околината: ако нешто не е во ред во домот, најчесто се „обвинува“ жената.
- Перфекционизам: чувството дека никој друг нема да го направи доволно добро.
- Навика: колку подолго го носиме, толку повеќе другите се навикнуваат дека ние ќе се погрижиме.
Како да го намалите менталниот товар?
1. Направете го видлив. Седнете со партнерот и заедно запишете ги СИТЕ задачи во домот и семејството, од плаќање сметки до купување подароци и закажување прегледи. Многумина се изненадуваат кога ќе видат колкава е листата.
2. Делете одговорности, а не задачи. Наместо „Можеш ли да купиш млеко?“, партнерот нека биде целосно одговорен за пазарот: да забележи што фали, да направи листа, да купи. Така не мора вие да потсетувате.
3. Прифатете поинаков начин. Ако другиот ја презеде обврската, дозволете му да ја направи на свој начин, дури и ако не е како вашиот.
4. Вклучете ги децата. Тинејџерите можат да се грижат за својот распоред, облека, школски обврски и дел од домашните работи. Тоа ги учи на одговорност.
5. Користете заеднички алатки. Заеднички календар на телефонот, листа за пазар во апликација, табла на фрижидерот. Нека информациите бидат достапни за сите, а не само во вашата глава.
6. Поставете рутини. Ист ден за пазар, автоматско плаќање на сметки, однапред подготвено мени за неделата.
7. Кажувајте „не“ и „не стигнувам“. Не мора да бидете таа што организира секоја прослава, секој подарок и секоја семејна средба.
8. Поделете ја грижата за родителите. Ако имате браќа или сестри, договорете се кој што презема. Не мора сè да биде ваша обврска.
9. Ослободете ја главата. Пред спиење запишете сè што ви се врти во мислите. Хартијата ќе го „чува“ до утре.
10. Одвојте време што е само ваше. И не го оправдувајте.
Разговор со партнерот: како да го почнете?
- Изберете мирен момент, не среде кавга.
- Зборувајте за чувствата: „Чувствувам дека сум постојано одговорна за сè и тоа ме исцрпува.“
- Покажете ја листата на задачи наместо да обвинувате.
- Предложете конкретна поделба.
- Договорете се да ја прегледате поделбата по месец дена.
Многу партнери навистина не се свесни колку работа стои зад „нормалното функционирање“ на домот. Отворениот разговор често е прв чекор кон промена.
Кога товарот станува премногу тежок
Ако чувствувате постојан замор, тага, анксиозност или дека повеќе не можете, разговарајте со лекар или психолог. Изгорувањето е реално и заслужува внимание. Барањето помош не е слабост, туку грижа за себе и за семејството.
Наместо заклучок
Менталниот товар е невидлив, но тежок. Во четириесеттите, кога многу работи се случуваат истовремено, тој може да нè притисне повеќе од кога било. Но, не мора да го носиме сами. Кога ќе го направиме видлив, ќе го поделиме и ќе си дозволиме да не бидеме одговорни за сè, ќе добиеме нешто многу вредно: повеќе мир, енергија и простор за себе.
