„Ќе биде подобро.“ Колку пати сме ја кажале оваа реченица, на себе, на семејството, на пријател во тешка ситуација? А колку пати сме помислиле дека е само празна фраза? Многу мажи после 40 стануваат скептични. Видоа доволно разочарувања, кризи, загуби и неисполнети ветувања за да не веруваат лесно. Затоа се поставува прашањето: дали надежта е светло во темнината, или само наивен оптимизам?
Надеж и оптимизам не се исто
Оптимизмот е општо очекување дека работите ќе се развијат добро. Понекогаш е корисен, но ако е нереален, може да нè наведе да ги игнорираме проблемите: „Ќе помине само.“
Надежта, според психолозите, е нешто поактивно. Таа вклучува три работи:
- цел: знаеме што сакаме да постигнеме
- пат: гледаме барем еден начин како да стигнеме таму
- волја: веруваме дека можеме да направиме нешто за тоа
Наивниот оптимизам вели „сè ќе биде добро“. Надежта вели „тешко е, но знам што можам да направам следно“.
Зошто мажите после 40 ја губат надежта?
- Натрупани разочарувања: работа, бизнис, брак, здравје.
- Притисок да се биде „столб“: мажот често мисли дека не смее да покаже несигурност пред семејството.
- Средни години: прашањата „што постигнав“ и „дали е доцна“ стануваат погласни.
- Здравствени проблеми: првите посериозни дијагнози носат страв.
- Финансиски стрес: кредити, школување на децата, несигурност на работа.
- Осаменост: помалку пријатели и помалку разговори за она што навистина нè мачи.
Цинизмот како оклоп
Многу мажи го заменуваат разочарувањето со цинизам: „Ништо не се менува“, „Сите се исти“, „Нема смисла да се трудиш.“ Цинизмот изгледа како мудрост, но често е само оклоп што нè штити од нова болка. Проблемот е што истовремено нè спречува да пробаме, да се надеваме и да се менуваме.
Зошто надежта е важна?
Истражувањата покажуваат дека луѓето со повеќе надеж полесно се справуваат со стресот, почесто бараат решенија наместо да се откажат, подобро се опоравуваат по болест и имаат подобро ментално здравје. Надежта не ги брише проблемите, но ни дава сила да продолжиме.
Како да градите реалистична надеж?
1. Признајте ја реалноста. Надежта не значи да се преправате дека сè е во ред. Прво погледнете го проблемот искрено.
2. Поставете мала, конкретна цел. Не „да ми се среди животот“, туку „оваа недела ќе одам на преглед“, „ќе испратам две биографии“, „ќе пешачам три пати“.
3. Барајте повеќе патишта. Ако едниот пат е затворен, кој друг постои? Надежните луѓе имаат „план Б“.
4. Сеќавајте се на минатите победи. Колку тешки периоди веќе сте поминале? Тоа е доказ дека имате сила.
5. Разговарајте. Со партнерката, пријател, брат, лекар или психолог. Проблемите што ги носиме сами изгледаат поголеми.
6. Ограничете ги лошите вести. Постојаното следење на кризи и катастрофи ја троши надежта.
7. Грижете се за телото. Сонот, движењето и исхраната директно влијаат на расположението и чувството дека можеме.
8. Помагајте на другите. Кога помагаме, чувствуваме дека имаме влијание. Тоа е еден од најбрзите начини да се врати надежта.
Прашања за вечерта
- Што добро се случи денес, макар и мало?
- Што направив денес што ме приближува кон мојата цел?
- Кој е следниот мал чекор утре?
Кога надежта ја нема
Ако со недели чувствувате безнадежност, празнина, немате волја за ништо или ви доаѓаат мисли дека животот нема смисла, тоа не е само песимизам. Тоа може да биде депресија, која е честа и кај мажите, но која мажите често ја кријат. Разговарајте со лекар или психолог.
Наместо заклучок
Надежта не е наивност. Наивно е да се очекува дека сè ќе се реши само од себе. Надежта е свесна одлука да продолжиме, да бараме патишта и да направиме следен чекор, дури и кога е темно. После 40 имаме доволно искуство да знаеме дека животот носи и тешки моменти, но и доволно сила да знаеме дека можеме да ги поминеме.
